เทศกาลคเณศจตุรถี

เทศกาลคเณศจตุรถี ถือเป็นเทศกาลเฉลิมฉลองของชาวฮินดู และเป็นเทศกาลบูชาพระพิฆเนศครั้งใหญ่ประจำปี บรรดาชาวอินเดียผู้ศรัทธาจะร่วมกันทำพิธีเฉลิมฉลองนี้ยาวนานเป็นเวลา 10 วัน โดยเทศกาลนี้เป็นที่นิยมในบริเวณทางตะวันตก และทางตอนใต้ของประเทศอินเดีย

ในบรรดาเทพเจ้าทั้ง 33 ล้านองค์ของศาสนาฮินดู พระพิฆเนศเป็นหนึ่งในเทพที่มีคนบูชาอย่างล้นหลาม เนื่องจากพระองค์ได้รับการยกย่องให้เป็นเทพที่ช่วยขจัดอุปสรรคต่างๆ ทั้งยังอุปถัมภ์ด้านศิลปะ และเป็นเทพเจ้าแห่งการเริ่มต้น สังเกตได้ว่าในบทสวดนำพิธี มักปรากฏชื่อของพระองค์อยู่เสมอ ด้วยเหตุนี้ผู้คนทั่วทุกสารทิศจึงเฉลิมฉลองคเณศจตุรถีอย่างพร้อมเพรียงกันทั่วโลก

เทศกาลนี้จัดยาวนานถึง 10 วัน เริ่มต้นในเดือน Bhadra หรือเดือนที่ 6 ในปฏิทินฮินดู ซึ่งตรงกับปลายเดือนสิงหาคมและต้นเดือนกันยายนในปฏิทินสากล วันแรกของเทศกาลจะเริ่ม 4 วันให้หลังจากคืนเดือนดับ (แรม 14 หรือ 15 ค่ำ) สำหรับปี 2019 นี้ เทศกาลคเณศจตุรถีจัดขึ้นวันแรกในวันที่ 2 กันยายน และสิ้นสุดในวันที่ 12 กันยายน ที่ผ่านมา

ผู้ศรัทธาพระพิฆเนศทั่วโลกพากันเฉลิมฉลองในช่วงวันดังกล่าว โดยเฉพาะในเมืองต่างๆ ของอินเดีย ซึ่งมีการจัดขบวนแห่และสักการะบูชาพระคเณศอย่างยิ่งใหญ่ หากอยากไปเยือนสักครั้งต้องไม่พลาดเมือง ‘มหาราษฏระ’ เมืองเก่าแก่ซึ่งเป็นเมืองแรกเริ่มของเทศกาลนี้ และจัดมายาวนานถึง 125 ปี อีกเมืองที่อลังการไม่แพ้กันเห็นจะเป็น ‘นครมุมไบ’ อันแสนคึกคักและมีสีสัน ทั้งยังมีวัดสิทธิวินายักที่สร้างเพื่อสักการะพระพิฆเนศ ยิ่งไปกว่านั้นที่นครมุมไบยังมีการแห่รูปปั้นกว่า 150,000 องค์ในแต่ละปี

เหล่าช่างประติมากรรมใช้เวลาร่วมเดือนในการรังสรรค์รูปปั้นพระพิฆเนศจากดินเหนียว และบรรจงแต่งแต้มสีสันอย่างวิจิตรและประณีตเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับเทศกาลสักการะอันยิ่งใหญ่ที่กำลังจะมาถึง เมื่อปั้นเสร็จสมบูรณ์ จะมีพิธีอัญเชิญดวงจิตขององค์พระพิฆเนศให้เข้ามาสถิตย์อยู่กับรูปปั้นเหล่านั้น

ทุกๆ วันตั้งแต่เริ่มต้นเทศกาล ผู้คนจะสักการะพระพิฆเนศในบ้านของตนด้วยการสวดมนต์และเซ่นไหว้ ซึ่งในสำรับไหว้นั้นมีทั้งข้าว ขนม น้ำตาลโตนด มะพร้าว ดอกไม้ และเหรียญที่ทำขึ้นเพื่อบูชาเทพเจ้า จากนั้นจะมีการเจิมผงจันทน์หอมสีแดงบนหน้าผากของรูปปั้นพระคเณศเป็นอันจบพิธีไหว้

 เมื่อมาถึงวันสุดท้ายของเทศกาล ถนนในเมืองจะคึกคักเป็นพิเศษ เสียงกลองและดนตรีเซ็งแซ่ ขบวนแห่อันอึกทึกครึกโครมค่อยๆ เคลื่อนตัวอย่างช้าๆ รอบๆ รูปปั้นใหญ่ยักษ์รายล้อมไปด้วยผู้คนจำนวนมหาศาล ที่กำลังมุ่งไปยังจุดหมายเดียวกันคือแม่น้ำสายหลักของเมือง เพื่อปล่อยรูปปั้นของพระคเณศที่บรรจงปั้นมาร่วมเดือนให้ลอยไปกับสายน้ำ